De UGent is op zeer veel vlakken goed bezig wat duurzaamheid betreft. Studenten en personeel staan sterk open voor duurzaam handelen en projecten zoals het duurzaamheidspact worden met zeer veel enthousiasme onthaald. Er werd al heel wat verwezenlijkt rond thema’s als recto verso printen, urban mining en stadstuinieren. Dit alles staat echter in schril contrast met hoe het voor duurzame voeding verloopt. De UGent nam vorig jaar een aantal engagementen op rond voeding. Het Bestuurscollege engageerde zich via het duurzaamheidspact tot deelname aan Donderdag Veggiedag (een dag waarop meer vegetarische dan vlees- of visgerechten geserveerd worden) en er werd een charter getekend met de boodschap dat de UGent vanaf 1 januari 2013 enkel nog vis en zeevruchten afkomstig van duurzame visserij of viskweek zou aankopen. In de praktijk halen we nu een jaar later op zijn best een status-quo. Wij hebben de voorbije jaren gevoeld hoe bepaalde groepen binnen de UGent sterk gekant zijn tegen de opkomende vraag naar aandacht voor duurzaamheid in het voedselbeleid en trachten verandering tegen te gaan. Dit blijkt ook uit de recente afschaffing van de Omgekeerde Dag.

In oktober 2011 verdedigde UGent1010 de nota “Duurzame voeding aan de UGent” op de Sociale Raad. Het document bevatte verschillende voorstellen tot verduurzaming van de studentenrestaurants, zoals de subsidiëring van maaltijden op basis van duurzaamheid, de invoering van een duurzaamheidsmeter en een Omgekeerde Dag. Deze hield in dat er op donderdag drie vegetarische en één vlees- of vismaaltijd geserveerd zouden worden in plaats van omgekeerd. Het doel was om studenten en personeel aan te zetten te durven denken over de impact van wat er op hun bord ligt en de idee te doorprikken dat een standaardmaaltijd steeds vlees moet bevatten. De ecologische voetafdruk van een individu wordt immers voor een derde bepaald door het voedingspatroon. Vleesconsumptie is wereldwijd verantwoordelijk voor niet minder dan 20% van alle broeikasgasemissies en is daarom een belangrijke drijvende factor van klimaatsverandering, de wereldwijde uitputting van natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteitsverlies. Eén dag per week veggie eten doet onze milieu-impact gevoelig dalen. 

De Raad gaf unaniem een positief advies over de nota, maar uit vrees dat de invoering van de Omgekeerde Dag met een daling van de omzet gepaard zou gaan, werd besloten een proefproject te houden. Dit proefproject ging van start in september 2012. Studenten en personeel stonden duidelijk open voor de ingevoerde veranderingen en reageerden enthousiast.

Begin januari waren de resultaten van een klantenenquête bekend, alsook de verkoopcijfers. Algemeen concludeerde de Afdeling Maaltijdvoorzieningen dat het een geslaagd project was. Op donderdag nuttigde 60% van de restogangers die voor een wisselende maaltijd kozen een vegetarisch gerecht, in tegenstelling tot een gemiddelde van 14% op andere dagen. De totale omzetcijfers lagen in dezelfde lijn als de omzetcijfers op donderdagen in 2011. Uit de cijfers bleek bovendien ook dat de Omgekeerde Dag niet tot gevolg had dat de restobezoekers plots hun toevlucht zochten tot de snacks. De enquête vertelde dat meer dan de helft van de klanten proefde van de vegetarische maaltijden, deze wist te smaken en bereid was in de toekomst vaker een vegetarisch gerecht te consumeren. Ondanks deze positieve resultaten en bewijs dat de vrees voor een omzetdaling ongegrond was, werd op 24 januari op de Sociale Raad beslist om de Omgekeerde Dag stop te zetten en te vervangen door ‘2Veggiedag’.

De Afdeling Maaltijdvoorzieningen argumenteert dat de markt van kant-en-klare vegetarische maaltijdcomponenten op het niveau van de assemblagekeuken onvoldoende groot is en dat ze deze tijd wil geven om verder te ontwikkelen. Nochtans bleek tijdens het proefproject dat het mogelijk was om voor voldoende variatie in de vegetarische maaltijden te zorgen. Bovendien stelt de Afdeling Maaltijdvoorzieningen zelf dat ze als grote afnemer in staat is om de markt te sturen.

Er is objectief gezien geen goede reden om de Omgekeerde Dag stop te zetten. We zijn dan ook zeer teleurgesteld dat een project aangezet door studenten, met een duidelijk draagvlak, een wetenschappelijke onderbouwing en een positieve evaluatie toch werd afgevoerd. Daarenboven zijn we geschokt door het feit dat gelobby en subjectief advies blijkbaar meer invloed hebben op de beslissingen hogerop aan de UGent dan wetenschappelijke informatie. Door de Omgekeerde Dag in te voeren gaf de UGent het krachtige signaal aan haar studenten en personeel dat onze huidige vleesconsumptie onhoudbaar is. Op die manier vervulde ze als onderwijsinstelling haar belangrijke rol in het aankaarten van dergelijke zaken.

Studies tonen aan dat de invoering van een 2Veggiedag onvoldoende zal zijn om de restogangers die uit gewoonte naar een vleesgerecht grijpen in verleiding te brengen om ook eens een veggie-maaltijd uit te proberen. Met de ‘2Veggiedag’ zetten we een stap achteruit, weg van de idealen die de UGent zegt na te streven en de gemaakte beloftes. Dit alles tegen de achtergrond van een ongezien engagement voor duurzaamheid aan de UGent. Dit alles terwijl duurzame voeding zo’n belangrijk en actueel thema is. Dit alles in de geboortestad van Donderdag Veggiedag, een campagne met internationale faam. Dit alles aan een universiteit, waar jonge mensen op hun toekomst worden voorbereid, zogezegd een plaats van creativiteit, vooruitstrevendheid en out-of-the-box denken en doen.

De UGent engageert zich voor duurzaamheid en heeft “durf denken” als slogan. Het klimaat is bepalend voor het leven op aarde en zeker het onze. Klimaatverandering vormt een van de grootste uitdagingen van onze generatie. De rol van de mens hierin valt niet meer te ontkennen, de impact van ons huidig voedselmodel evenmin. Duurzaamheid kan daarom niet losgekoppeld worden van onze eetgewoonten. Er is nood aan een diepgaande verandering in onze maatschappij en universiteiten dienen hierin een vooruitstrevende rol te spelen. De studenten zijn er klaar voor.

Met hoogachting,

De studenten van UGent1010

Meer info vind je in dit aanvullend artikel